عمومی

علت چکه کردن شیرآلات + آموزش گام‌ به‌ گام تعمیر شیر آب | بیا بساز

تعمیر شیر آب

چرا شیرآلات بعد از مدتی چکه می‌کنند؟ دلایل واقعی + راهنمای جامع تعمیر شیر آب

صدای تکراری و آزاردهنده «چکه… چکه…» در سکوت شب، نه‌تنها آرامش خانه را برهم می‌زند، بلکه نشان‌دهنده هدررفت سرمایه‌ای است که به‌راحتی از کف می‌رود. بسیاری از ما تصور می‌کنیم یک چکه ساده اهمیت چندانی ندارد، اما طبق آمارهای جهانی، یک شیر آب که در هر ثانیه تنها یک بار چکه می‌کند، سالانه بیش از ۱۱ هزار لیتر آب را هدر می‌دهد.تعمیر شیر آب یکی از آن مهارت‌های فنی است که هر صاحب‌خانه‌ای باید با آن آشنا باشد. فرقی نمی‌کند شیرآلات شما از نوع کلاسیک قدیمی باشد یا اهرمی مدرن؛ در این مقاله از مجله بیا بساز، قصد داریم به عمق دلایل نشت آب نفوذ کنیم و راه‌حل‌های اصولی و مرحله‌به‌مرحله را برای رفع این مشکل ارائه دهیم.

چرا شیر آب چکه می‌کند؟ شناسایی دلایل واقعی

قبل از اینکه آچار به دست شوید، باید بدانید دشمن شما چیست. چکه کردن همیشه به دلیل شل بودن دسته شیر نیست. در واقع، سیستم‌های داخلی شیرآلات پیچیده‌تر از آن هستند که در ظاهر به نظر می‌رسند.

۱. فرسودگی واشر (Washer)

در شیرآلات کلاسیک، واشر قطعه‌ای پلاستیکی است که وظیفه آب‌بندی را بر عهده دارد. با هر بار باز و بسته کردن شیر، این واشر تحت فشار قرار می‌گیرد و به مرور زمان دچار ساییدگی، ترک‌خوردگی یا تغییر شکل می‌شود. این شایع‌ترین دلیل برای تعمیر شیر آب در مدل‌های قدیمی است.

۲. مشکل در کارتریج (Cartridge)

در شیرآلات اهرمی، کارتریج قلب تپنده دستگاه است. اگر کارتریج به دلیل رسوبات یا ضربه دچار آسیب شود، شیر آب حتی در حالت کاملاً بسته نیز چکه خواهد کرد. تعویض کارتریج معمولاً راه‌حل نهایی برای نشت در این مدل‌هاست.

۳. خوردگی نشیمنگاه شیر (Valve Seat)

نشیمنگاه قطعه‌ای است که واشر روی آن می‌نشیند. اگر آب منطقه شما دارای املاح زیادی باشد، رسوبات باعث خوردگی این بخش شده و واشر دیگر نمی‌تواند به‌خوبی روی آن چفت شود.

۴. فشار بالای آب

گاهی مشکل از خود شیر نیست! اگر فشار آب ساختمان بیش از حد استاندارد باشد، لوله‌ها و اتصالات توان نگهداری آب را ندارند و آب از ضعیف‌ترین نقطه یعنی شیرآلات به بیرون نشت می‌کند.

آموزش گام‌به‌گام تعمیر شیر آب کلاسیک (دو دسته‌ای)

شیرآلات کلاسیک ساختار ساده‌ای دارند. برای تعمیر شیر آب قدیمی، مراحل زیر را دنبال کنید:

  1. قطع جریان آب: ابتدا شیر فلکه اصلی یا شیرهای پیسوار زیر سینک را ببندید.
  2. برداشتن درپوش: درپوش‌های پلاستیکی (آبی و قرمز) روی دسته را با یک پیچ‌گوشتی دوسو بردارید.
  3. باز کردن دسته: پیچ زیر درپوش را باز کرده و دسته شیر را به سمت بالا بکشید تا جدا شود.
  4. خارج کردن مغزی: با یک آچار فرانسه، مغزی شیر را برخلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید و خارج کنید.
  5. تعویض واشر: واشر سیاه رنگ انتهای مغزی را با یک نمونه مشابه و باکیفیت جایگزین کنید.
  6. بستن مجدد: قطعات را به ترتیب معکوس ببندید و جریان آب را وصل کنید.

عیب‌یابی و تعمیر شیر آب اهرمی؛ مدرن اما حساس

امروزه اکثر خانه‌ها از شیرآلات اهرمی استفاده می‌کنند. تعمیر شیر آب اهرمی کمی متفاوت است چون قطعه‌ای به نام کارتریج جایگزین واشر و مغزی شده است.

مشکل مشاهده شده علت احتمالی راه‌حل پیشنهاد شده
چکه از علمک شیر خرابی سرامیک‌های داخلی کارتریج تعویض کامل کارتریج
نشت آب از زیر دسته شل شدن مهره نگهدارنده یا خرابی اورینگ سفت کردن مهره یا تعویض اورینگ
سفت شدن دسته اهرم تجمع رسوبات کلسیمی رسوب‌زدایی با سرکه

مراحل تعویض کارتریج:

برای تعویض کارتریج، ابتدا نگین (نشانگر آبی و قرمز) را خارج کنید. زیر آن یک پیچ آلن کوچک قرار دارد. با آچار آلن پیچ را شل کرده و دسته را جدا کنید. پولکی کاور را باز کرده و با آچار، مهره بزرگ کارتریج را باز کنید. کارتریج قدیمی را خارج و مشابه آن را (سایز ۳۵ یا ۴۰) جایگزین کنید.

ابزارهای مورد نیاز برای تعمیرات خانگی

داشتن ابزار مناسب، نیمی از راه تعمیر شیر آب است. اگر قصد دارید خودتان دست به کار شوید، این لیست را چک کنید:

  • آچار فرانسه: برای باز کردن مغزی و اتصالات بزرگ.
  • مجموعه آچار آلن: ضروری برای باز کردن پیچ‌های مخفی شیرهای اهرمی.
  • پیچ‌گوشتی دوسو و چهارسو: برای باز کردن درپوش‌ها و پیچ‌های اولیه.
  • انبردست یا دم‌باریک: برای بیرون کشیدن واشرهای قدیمی.
  • نوار تفلون: برای آب‌بندی رزوه‌ها و جلوگیری از نشت مجدد.

نقش رسوبات در خرابی شیرآلات

آب شهری حاوی املاح معدنی نظیر کلسیم و منیزیم است. این املاح به مرور زمان در مجاری داخلی شیر رسوب می‌کنند. رسوبات نه تنها فشار آب را کم می‌کنند، بلکه باعث سایش قطعات متحرک می‌شوند.

نکته حرفه‌ای: هر ۶ ماه یکبار، سرپوش (پرلاتور) شیر را باز کرده و به مدت ۱ ساعت در محلول سرکه و آب قرار دهید تا تمامی رسوبات آن پاک شود. این کار طول عمر شیر شما را دوبرابر می‌کند.

چگونه از خرابی زودرس شیرآلات جلوگیری کنیم؟

پیشگیری همیشه ارزان‌تر از تعمیر شیر آب است. برای اینکه کمتر با مشکل نشت آب مواجه شوید:

  1. فشار بیش از حد وارد نکنید: برای بستن شیر، نیاز نیست آن را تا انتها با قدرت فشار دهید. این کار واشر و کارتریج را له می‌کند.
  2. استفاده از فیلتر مرکزی: نصب یک رسوب‌گیر در ورودی آب ساختمان، سلامت شیرآلات را تضمین می‌کند.
  3. تمیزکاری بدنه: از شوینده‌های اسیدی قوی برای تمیز کردن شیر استفاده نکنید؛ زیرا باعث خوردگی آب‌کاری و نفوذ نم به لایه‌های داخلی می‌شود

سوالات متداول کاربران

۱. چرا بعد از تعویض واشر، شیر هنوز چکه می‌کند؟

احتمالاً نشیمنگاه شیر (Valve Seat) دچار خوردگی شده است. باید با ابزار مخصوص تراش داده شود یا کل مغزی تعویض گردد.

۲. بهترین مارک کارتریج برای تعمیر شیر آب اهرمی چیست؟

کارتریج‌های سرامیکی با برندهای معتبر اسپانیایی و چینی درجه یک، بیشترین طول عمر را دارند. در فروشگاه بیا بساز می‌توانید بهترین مدل‌ها را بیابید.

۳. آیا خودم می‌توانم شیر آب را تعمیر کنم یا نیاز به لوله‌کش دارم؟

اگر ابزار اولیه دارید و مراحل این مقاله را دنبال کنید، ۸۰٪ خرابی‌ها توسط خودتان قابل رفع است. اما برای نشتی‌های داخل دیوار حتماً از متخصص کمک بگیرید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره استانداردهای مصرف آب، می‌توانید به وب‌سایت UN-Water مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *